VDAB heeft als kerntaak om werkzoekenden naar een duurzame job te begeleiden. Sinds de zesde staatshervorming heeft VDAB niet alleen de wortel (opleiding, vorming, begeleiding) in handen, maar ook de stok (sanctionering, schorsing of intrekking uitkering).

Vorige week bleek nog dat die stok slechts beperkt gehanteerd wordt. Het aantal sancties in 2018 lag 5% lager dan het jaar ervoor.  In 2018 heeft de arbeidsdienst 9.867 sancties opgelegd aan werkzoekenden die te weinig hun best deden om werk te vinden of onvoldoende meewerkten aan hun begeleiding naar een job. Dat is een daling tegenover 2017 (10.401). Het aantal verwittigingen steeg.

Vooral inbreuken tegen de actieve beschikbaarheid lijken onbestraft te blijven. In 2018 legde de VDAB zo 896 sancties op. Dat is minder dan in 2017 (954) en veel minder dan in 2015 (3.762). De verklaring? Tot begin 2016 was de federale RVA bevoegd voor het uitdelen van sancties, daarna werd die taak overgeheveld naar de Vlaamse VDAB. En die werkt anders dan RVA. Maar is dat verkeerd?

De nieuwe Vlaamse Regering gaat voor een aanklampend activeringsbeleid. Vlaams volksvertegenwoordiger Robrecht Bothuyne (CD&V): “We hebben iedereen nodig die kan werken om de vele openstaande vacatures (140.0000 in België) te kunnen vullen en om de noden in de toekomst bv. op vlak van vergrijzing en sociale zekerheid te kunnen betalen. Bovendien ontstaan er door pensionering een ongezien aantal vervangingsvacatures. “

Deze legislatuur zullen dat er meer dan 350.000 zijn. Ter vergelijking: in de vorige legislatuur waren dat er 100 000 minder. Werkgevers hebben het moeilijk hun vacatures ingevuld te zien.

Bothuyne: “Controle op werkbereidheid is een sleutelelement in ons arbeidsmarktbeleid en in onze werkloosheidsverzekering (werkloosheidsuitkeringen zijn zo onbeperkt in tijd als VDAB het zelf wil). De uitdagingen voor VDAB liggen vooral in het bereiken van nieuwe groepen.

Als we de meer dan 350.000 vervangingsvacatures optellen bij de ambitie van de regering Jambon om 120.000 nieuwe jobs te creëren, zijn er dus bijna 500.000 nieuwe mensen nodig op onze arbeidsmarkt. Met elk jaar zowat 70.000 schoolverlaters, zijn er onvoldoende jonge mensen om alle vacatures in te vullen.

“VDAB moet dus op zoek naar ‘unserved audience’. Die vindt ze zelfs al in eigen huis. VDAB moet beoordeeld worden op het bereiken, activeren, begeleiden en opvolgen van deze groep. CD&V wil doelstellingen per doelgroep, naar bereik, begeleiding, opleiding & vorming en uitstroom naar werk.”, zegt Bothuyne.

Een van de precaire groepen zijn de langdurig werkzoekenden. Er zijn op dit moment 26.093 werkzoekenden die 5 jaar en langer werkloos zijn. Dat is 1,6% meer dan het jaar ervoor. En dit terwijl bijna alle andere groepen in de werkloosheid een dalende trend kennen. (Globale daling van -4,2%). Van die groep van 26.093 zijn er:

  • 080 van allochtone origine
  • 602 hebben een arbeidshandicap (bijna 1 op 3 werkzoekenden met een arbeidshandicap is langer dan 5 jaar werkloos)
  • 775 van deze groep spreekt geen of nauwelijks Nederlands (!)
  • 283 zijn 24 jaar of jonger, 1.190 zijn jonger dan 30
  • 021 zijn hooggeschoolden
  • 224 zijn laaggeschoolden

Bothuyne: “De afstand tot de arbeidsmarkt is voor die groep erg groot. Temeer daar ze een essentieel element nodig hebben op de werkvloer, de taal. Ook hier moet VDAB versterkt inzetten op taalstreven.“

Een aangepast beleid is nodig. Een beleid dat focust op het versterken van het versnellingsplan met aangepaste begeleiding en opleiding op maat. Dat de gemeenschapsdienst ziet als onderdeel van een emanciperend en ondersteunend traject naar werk. We moeten verder inzetten op de aanwervingspremie langdurig werkzoekenden en onderzoeken of en hoe we die kunnen omvormen naar een automatische RSZ-korting. Daarnaast is een onmiddellijke opstart intensief taaltraject voor de mensen die nu het Nederlands niet of nauwelijks machtig zijn nodig. Last but not least moeten we kijken of deze mensen niet in de sociale economie en lokale diensteneconomie kunnen instromen.

Bothuyne: “ De afstand tot de arbeidsmarkt is voor de groep van langdurig werkzoekenden, doch ook voor de grote groep jonge werkzoekenden, de arbeidsongeschikte, de ouderen en mensen met een beperking nog te groot. Hier moet VDAB nog meer oog voor hebben.”

Welkom bij CD&V. Onze websites maken gebruik van cookies om jouw gebruikservaring te optimaliseren. Lees onze Cookies Policy voor meer informatie. Ons cookiebeleid en deze voorkeuren gelden voor alle CD&V-websites. Door op 'Akkoord' te klikken, ga je akkoord met de geselecteerde cookies.