Elk jaar opnieuw verlaten jongeren de schoolbanken zonder diploma of met een diploma dat hen onvoldoende kansen bied top de arbeidsmarkt. Daarom kan je ook via VDAB alsnog een onderwijsdiploma halen. Duizenden, vooral jonge, mensen maken gebruik van deze optie. Maar dat is niet voor iedereen even evident. Dat blijkt uit het antwoord op een parlementaire vraag van Vlaams volksvertegenwoordiger Robrecht Bothuyne (CD&V): ‘Een diploma, zeker in crisistijd, is nochtans essentieel om te slagen op de arbeidsmarkt.’

11% van de schoolverlaters doet dat zonder diploma. Van wie ongekwalificeerd de school verlaat, is zowat 1/3 na een jaar nog steeds werkzoekend. In Vlaanderen zijn er op dit moment bijna 186.000 niet-werkende werkzoekenden. Meer dan de helft is laaggeschoold en langer dan 1 jaar werkzoekend. Tegelijk zijn er heel wat knelpuntberoepen waarvoor op de arbeidsmarkt gewoon niet genoeg geschoolde mensen beschikbaar zijn.

Bothuyne: ‘Dat is verontrustend. Een diploma is en blijft een belangrijke sleutel tot de arbeidsmarkt, zeker met de crisis die er nu aankomt. Daarom heeft VDAB samen met onderwijsinstellingen sinds een paar jaar zogenaamde Onderwijskwalificerende Opleidingstrajecten (OKOT) ontwikkeld. Werkzoekenden kunnen op deze manier alsnog een diploma halen en zo in aanmerking komen om een knelpuntjob in te vullen.’

Er worden steeds meer trajecten opgezet. In 2015 kon een werkzoekende zich al inschrijven voor 96 cursussen. Als we twee jaar later kijken (2017) kon dat al voor 150 cursussen, in 2018 is het aantal cursussen gegroeid naar 163, in 2019 zijn het er 165, verspreid over het Vlaamse land. Het gaat om o.a. graduaatsopleidingen boekhouder, HBO verpleegkunde, PBA secundair onderwijs en bachelor-opleidingen in o.m. bouw, elektromechanica, leerkracht,…

Bothuyne: ‘Er zijn voortdurend verschillende opleidingen bijgekomen, er zijn er nu 72% meer dan in 2015. Dat is ook nodig. In nagenoeg elke sector zijn knelpunberoepen, waarbij een goede opleiding en een passend diploma onontbeerlijk zijn. Nieuwe opleidingen zijn o.m. te vinden in de sectoren elektrotechniek, informatica, elektriciteit en onderwijs.’

De grote groep ongekwalificeerde of laaggeschoolde jonge werkzoekenden en het groeiende aanbod OKOT-opleidingen maakt dat vorig jaar de inschrijvingen stegen als nooit te voren. Hierdoor wordt de dalende trend sinds 2014 voor het eerst gestopt. Waar er in 2014 nog 5.579 ingeschrevenen waren daalde dat aantal elk jaar erna. Tot vorig jaar. In 2018 waren er 4.398 cursisten, in 2019 werden dat er 4.774.

Bothuyne: ‘VDAB gaat daarom dit voorjaar nog een communicatiecampagne opzetten naar werkzoekenden die hiervoor in aanmerking komen. Dat is belangrijk, werkzoekenden met een onderwijsdiploma dat toegang heeft tot een knelpuntjob, zijn allicht klaar voor een bloeiende loopbaan, zeker in crisistijden.’

Er zijn niet alleen meer inschrijvingen, ook het aantal geslaagden neemt lichtjes toe.

Bothuyne: In 2019 slaagden 1.504 cursisten. Dat zijn er meer dan in 2018 toen 1.487 cursisten slaagden. Het aantal geslaagden neemt elk jaar toe en dat is goed!

Wat opvalt is dat meer dan 69% van de inschrijvingen vrouwen zijn, dat is allicht te wijten aan het opleidingsaanbod, met heel wat richtingen in de onderwijs en -zorgsector.

Bothuyne: “Het aanbod zou verder verruimd moeten worden met meer technische beroepen, uit bijvoorbeeld de bouw- of metaalsector. Zo kunnen we de instroom verhogen in die sectoren met veel knelpuntberoepen. Tegelijk moet de screening vanuit VDAB zorgvuldiger zodat elke kandidaat, man of vrouw, voor de juiste opleiding kan kiezen, maar ook de wetenschap wat ze kunnen verwachten van die opleiding, welke de kansen op werk zijn, ...”

Want elk jaar worden helaas ook OKOT-opleidingen stopgezet. In 2019 ging het om 1.164 cursisten en vorig jaar om 1.167 stopzettingen. Dat maakt dat zowat 24% van alle ingeschrevenen voor een OKOT-opleiding ermee stopt.

In zowat de helft van de gevallen ging het om werkzoekenden die niet geslaagd waren. Andere redenen om zo’n opleiding stop te zetten zijn langdurige ziekte of gewoon omdat de betrokken werkzoekende aan de slag is gegaan tijdens de opleiding. Helaas is dat laatste in slechts 11% van de stopzettingen het geval.

De opleidingen duren één tot drie jaar. Werkzoekenden die zich inschrijven behouden hun uitkering en de kosten voor het inschrijvingsgeld en lesmateriaal neemt VDAB voor zijn rekening, vorig jaar betaalde VDAB zo 3.585.092 euro.  

Bothuyne: “Zowat 1/4 van de opgestarte OKOT-opleidingen wordt stopgezet. Dat zou lager moeten. Het gaat om dure opleidingen voor VDAB en RVA en een niet gepaste opleiding volgen is voor de betrokken werkzoekende ook gewoon tijdsverlies. De screening van deze werkzoekenden moet beter. Meer gericht op de motivatie van de student en zijn of haar capaciteiten.”

Beter gaat het met de uitstoom naar werk. Na drie maanden is maar liefst 79% van de geslaagde cursisten al aan de slag.

Bothuyne:  “De opleidingen maken duidelijk het verschil. Maar toch moet dit zeker beter kunnen. Het gaat hier om werkzoekenden die slagen in een knelpuntopleiding, met een volwaardig diploma op zak. Toch vindt bijna 1/5 van de betrokkenen na 3 maanden nog geen job. Minister Crevits geeft aan dat VDAB meer zal inzetten op oriëntatie en inschatting & op het intensifiëren van de begeleiding en ondersteuning van de betrokken werkzoekenden.”

Welkom bij CD&V. Onze websites maken gebruik van cookies om jouw gebruikservaring te optimaliseren. Lees onze Cookies Policy voor meer informatie. Ons cookiebeleid en deze voorkeuren gelden voor alle CD&V-websites. Door op 'Akkoord' te klikken, ga je akkoord met de geselecteerde cookies.