De werkloosheid daalt, het aantal vacatures piekt. De zegeberichten over de Vlaamse arbeidsmarkt zijn talrijk. Toch zijn en blijven er structurele problemen. De arbeidsmarktkrapte, de lage werkzaamheidsgraad, enz. worden vaak genoemd. De taalachterstand bij werkzoekenden blijft echter onderbelicht.

Dat blijkt uit antwoorden van de nieuwe minister van werk, Hilde Crevits, op parlementaire vragen van Vlaams volksvertegenwoordiger Robrecht Bothuyne (CD&V).

De cijfers zijn duidelijk. 4 jaar geleden, begin 2015 waren er 239.567 werkzoekenden bij VDAB ingeschreven. Toen waren er 35.219 werkzoekenden, of 14,7% van het totaal, die het Nederlands niet of nauwelijks machtig zijn. Nu, in oktober 2019 zijn er fors minder werkzoekenden; nog 177.856. 31.481 daarvan kennen geen of nauwelijks Nederlands. Bothuyne: ‘Dit wil zeggen dat bijna 18% van de werkzoekenden geen of nauwelijks Nederlands spreken. Nochtans is taal essentieel om te integreren, ook en vooral op de arbeidsmarkt.’

Zijn dat dan allemaal recent ingestroomde werkzoekenden, afkomstig van o.a. vluchtelingenstromen? Bothuyne: ‘De cijfers spreken dit tegen. Bijna 9.000 van deze werkzoekenden zijn al langer dan 2 jaar werkloos. 4.847 krijgen al meer dan 4 jaar een uitkering en nog steeds spreken de betrokkenen geen of nauwelijks Nederlands. Dit is onaanvaardbaar.’

Bothuyne: ‘Het beleid was dan ook veel te laks. Werkzoekenden die zich bij VDAB inschrijven  en het Nederlands niet machtig zijn, zouden vanaf dag één in een taalcursus ingeschreven moeten worden door diezelfde VDAB. Maar waar je zou verwachten dat er toch minstens evenveel taalopleidingen als Nederlands onmachtige werkzoekenden zouden zijn, is dat verre van het geval.’

VDAB organiseert elk jaar zowat 6.000 taalopleidingen Nederlands; in 2015 waren er 6.653 beëindigde taalopleidingen Nederlands. In 2018 waren dat er 6.283. In de eerste helft van 2019 waren dat er nog maar 3.534. Ongeveer 2/3 slaagt in deze taalopleidingen.

jaar

Aantal taalopleidingen

Aantal geslaagden

Slaagpercentage

2015

6653

4097

61,6%

2016

5958

3631

60,9%

2017

6116

3816

62,3%

2018

6283

4007

63,6%

1/2019

3534

2351

66,5%

Budgettair zijn er al inspanningen geleverd. Daar waar VDAB nog 13.768.439 euro spendeerde aan NT2-opleidingen, was dat in 2018 al 24.735.594 euro. Bothuyne: ‘Dat is bijna een verdubbeling van de kostprijs, terwijl er nauwelijks meer werkzoekenden een taalopleiding kregen/volgden. Extra investeringen zouden ook extra resultaten moeten opleveren, maar dat is vooralsnog niet het geval.’

VDAB beloofde eerder al beterschap. In 2017 lanceerden ze het actieplan ‘Integratie door werk’. Er zou meer ingezet worden op taalopleidingen Nederlands op de werkvloer. Minder saaie klassikale taalopleidingen, meer praktische georiënteerde on-the-job-training. Bothuyne: ‘Dat was de bedoeling. Ook hier is de realiteit anders. In 2013 waren er nog 1.519 werknemers die een opleiding ‘Nederlands op de werkvloer’ kregen. Vorig jaar was dit gedaald tot nog slechts 486 cursisten. Het aantal opleidingen ‘Nederlands op de werkvloer’ is dus gedeeld door drie … En ook de werkzoekendenopleidingen op de werkvloer met taalondersteuning, de IBO-t, blijft een mager beestje. In 2018 waren er zo 225, net evenveel als in 2017.’

Het aanbod taalopleidingen Nederlands van VDAB is te beperkt, veel te beperkt. Bothuyne: ‘Elke werkzoekende met een taalachterstand Nederlands moet voor CD&V vanaf dag één in een taalopleiding, klassikaal of op de werkvloer. Wie niet meewerkt aan deze opleiding, heeft ook geen recht op een uitkering. Vlaanderen kan dat ook zelf beslissen. VDAB is nu immers zelf bevoegd om werkzoekenden te sanctioneren die niet voldoende meewerken.’

En de lat mag daarbij ook niet te laag liggen. VDAB stelt dat een basiskennis Nederlands, net genoeg om aan de slag te gaan, volstaat. Maar dat is kortzichtig. De kennis van het Nederlands is belangrijk om zich te integreren, niet alleen op de arbeidsmarkt, maar ook daarbuiten. Daarom is in het regeerakkoord opgenomen dat er een tandje bijgestoken zal worden. De opdracht voor minister Crevits is duidelijk: ‘Meer en betere taalopleidingen, waarbij de verwerving van de kennis van het Nederlands ook een doel op zich wordt voor de VDAB en de betrokken cursist. Alleen zo kunnen we mensen duurzaam integreren op de arbeidsmarkt en in de samenleving.’

Welkom bij CD&V. Onze websites maken gebruik van cookies om jouw gebruikservaring te optimaliseren. Lees onze Cookies Policy voor meer informatie. Ons cookiebeleid en deze voorkeuren gelden voor alle CD&V-websites. Door op 'Akkoord' te klikken, ga je akkoord met de geselecteerde cookies.