Ons land kent al vele jaren een systeem van tijdelijke werkloosheid. Een goed werkend systeem dat bedrijven toelaat om crisisperiodes te overbruggen zonder definitief afscheid te moeten nemen van hun medewerkers. En voor de betrokken werknemers is het tijdelijk inkomensverlies altijd beter dan ontslag en de onzekere zoektocht naar een nieuwe job.

Toch is er iets mis. Tijdelijke werkloosheid is een flexibel systeem, maar tegelijk ook heel star:  ofwel zit je thuis; ofwel ben je aan het werk. Een systeem van halftijdse tijdelijke werkloosheid, - een halve dag thuis en een halve dag aan het werk - kan niet. En als je thuis zit, word je geacht niks te doen.

Tijdelijke werkloosheid was op het dieptepunt van de lockdown dit voorjaar een oplossing voor 1,2 miljoen mensen. Voor zelfstandigen is er het overbruggingsrecht, waar zo’n 400.000 mensen gebruik van maakten. Daar staat echter een hoge kost voor de overheid tegenover. Alleen al tussen maart en eind mei 2020 kostte het systeem van tijdelijke werkloosheid ons land bijna 2,7 miljard euro. Voor het overbruggingskrediet wordt dit jaar 2 miljard euro uitgetrokken. Enorme uitgaven ... om mensen gewoon thuis te zetten. Zonde van de tijd.

Kunnen we die tijd niet beter besteden? Aan opleiding en vorming of om eens te proeven van een andere job? Ja dus. En hoewel tijdelijke werkloosheid al decennia bestaat en België ook in niet-crisistijden bijna 120.000 tijdelijk werklozen telt (januari 2019), worden nu pas de eerste stappen in de juiste richting gezet.

Minister van werk Crevits voert nu, in tegenstelling tot haar voorgangers, wel de forcing. Er werd een decretale basis voorzien om toe te laten dat VDAB tijdelijk werklozen kan contacteren met een aanbod van vorming en opleiding. En in de zomermaanden werd een actie opgezet om tijdelijk werklozen in te zetten bij de oogst in de land- en tuinbouw. Ook de vorige federale minister van Werk, Nathalie Muylle (CD&V) innoveerde door werkgevers te verplichten om personeel twee vormingsdagen per week aan te bieden tijdens  tijdelijke werkloosheid om economische redenen.

Maar de lat mag nog hoger gelegd worden … Begin september heeft VDAB de eerste 70.000 mails en 50.000 brieven verstuurd naar 120.000 tijdelijk werklozen. Het aanbod aan opleidingen, tijdelijke jobs en loopbaanbegeleiding van VDAB en zijn partners bekend maken, was het doel. En uiteindelijk schreven 2.324 tijdelijk werklozen zich in bij VDAB, die nu toegang hebben tot het ruime gratis opleidings- en begeleidingsaanbod. Goed, maar nog niet goed genoeg.

Een kwart van die 120.000 tijdelijk werklozen waren minimum 10 dagen werkloos. Een grote groep mensen zit dus vele weken thuis. Dat is niet onlogisch als we de situatie kennen in de cultuur-, event-, en horecasector en hun vele toeleveranciers. Maar is tijdelijke werkloosheid voor deze mensen een goeie oplossing? Nee. Gedurende maanden thuis zitten, niet werken, niet leren, minder sociaal contact, onzekerheid, beperkter inkomen,… daar lijkt niet veel goeds aan. Weg met de tijdelijke werkloosheid dus.

Dat minister Crevits nu het VDAB-aanbod kan bekendmaken aan tijdelijk werklozen is positief. Maar 6 op de 10 van die tijdelijk werklozen hebben de mail van VDAB zelfs niet geopend ... ; laat staan ze geneigd zijn hun tijdelijke werkloosheid nu zinvol te besteden.

Daarom is het tijd om een tandje bij te steken. Wie langer dan 10 dagen tijdelijk werkloos is, wordt automatisch ingeschreven bij VDAB. Weliswaar is deze niet verplicht een nieuwe job te aanvaarden en is ook elke opleiding of begeleiding voor de betrokkene vrijwillig. Maar de betrokkene krijgt zo wel een aanbod op maat van VDAB van tijdelijke jobs of stages evenals  een pakket gratis opleiding en vorming.  Ook op dat vlak kan het zeker beter. De recentste cijfers (2019) geven aan dat maar 8,6 procent van de Vlamingen op arbeidsleeftijd op dat moment een opleiding volgde. Ter vergelijking, in de Scandinavische landen, is die opleidingsdeelname 25 tot 34 procent. We moeten dus extra stappen zetten op dat vlak. En er is meer. De zorgsector schreeuwt om extra handen. Allicht kunnen mensen die nu tijdelijk werkloos zijn, tijdelijk in die sector nuttig werk verrichten en leren ze zo ook nieuwe sectoren en mogelijkheden kannen.

Allicht is er toch een opportuniteit te vinden in deze crisis. Vervang ‘tijdelijke werkloosheid’ door ‘tijdelijk opleidings- en werkverlof’!

Welkom bij CD&V. Onze websites maken gebruik van cookies om jouw gebruikservaring te optimaliseren. Lees onze Cookies Policy voor meer informatie. Ons cookiebeleid en deze voorkeuren gelden voor alle CD&V-websites. Door op 'Akkoord' te klikken, ga je akkoord met de geselecteerde cookies.